لبیک یا حسین
آیا علوم تجربی هدفمندی جهان را رد می‌کند؟
نکاتی راهگشا درباره فرگشت
تعبد یا تعقل؟ تأملی در اولویت‌های آموزش و فرهنگ‌سازی
سخنرانی اینترنتی با موضوع اخلاق دینی یا دین اخلاقی
دایره مدارا و گذشت امیر مؤمنان (علیه‌السلام)
آیا علی (علیه‌السلام) فرموده‌ به ایرانی‌ها سلام نکنید؟
مهدویت از نگاه اهل سنت
خدایی که کمک نمی‌کنه چرا باید باشه؟
نگاهی نو به فضیلت‌های اخلاقی در کتاب کافی
آیا علم، اسلامی و غیر اسلامی دارد؟
جشنواره الکترونیکی پیشوای مرتضی
دو نگاه متفاوت به دین و اخلاق
نگاهی نو به معیار رفتار اخلاقی
من نماز نمی‌خونم
گفتگویی درباره ویژگی‌های خدا و فلسفه عبادت او
گفتگویی درباره برهان علیت
اسلام موروثی از گاوپرستی موروثی بهتر است؟
الگوی پایبندی به احکام خدا
تأملی در احادیث طینت
انسان عقلگرا بنده خدا نیست؟
برنامه‌های دهه اول محرم
یعنی می‌گید شیعه بشم؟
چرا بعضی از عاقلان وجود خدا را نمی‌پذیرند؟
گفتگویی اعتقادی در دفاع از تشیع
چی فکر می‌کردیم چی شد
گفتگویی درباره سود و زیان روزه‌داری
پی دی اف متن گفتگوهای خردگاه
پرسشی درباره کارگزاران امام علی علیه‌السلام
چگونه خدا را احساس کنیم؟


 

 

 

لبیک یا حسین

02/08/1393

 
 
   

 

به لطف خداوند متعال امسال نیز همچون سال‌های گذشته توفیق دارم در دهه نخست ماه محرم در مجالس سوگواری حضرت اباعبدالله الحسین علیه‌السلام خدمتگزاری و سخنرانی داشته باشم:

ـ از شب اول محرم به مدت پنج شب پس از نماز مغرب و عشا در مسجد آل یاسین واقع در خیابان خواجه عبدالله انصاری، خیابان نهم، میدان مدائن.

ـ از شب دوم محرم به مدت ده شب، ساعت ۱۹:۱۵ در حسینیه کوثر واقع در بزرگراه ارتش، شهرک قائم، خیابان کوثر یک.

 

یا حسین(0)

آیا علوم تجربی هدفمندی جهان را رد می‌کند؟

11/07/1393

 
 
   

 

برخی از منکران وجود خدا تصور می‌کنند یافته‌های جدید علمی ادعای ادیان را در زمینه هدفدار بودن هستی زیر سؤال می‌برد. آنها می‌گویند وقتی در بیش از ۹۹.۹۹۹۹ در صد از تاریخ کیهان اثری از انسان دیده نمی‌شود، چگونه می‌توان پذیرفت که هدف نهایی جهان، آفرینش بشر بوده است؟

یا وقتی بررسی‌های علمی نشان می‌دهد در عمر ۳.۵ میلیارد ساله حیات در زمین، ویرانی‌های محیطی مانند آتشفشان‌ها، تغییرات آب و هوا، سونامی‌ها، طوفان‌ها و سیارک‌ها ۹۹.۹ در صد از کل گونه‌های زیستی را منقرض ساخته، آیا می‌توان به برنامه‌ای هدفمند برای ایجاد حیات باور داشت؟

برای پاسخ به این‌گونه پرسش‌ها توجه به چند نکته ضروری است:

۱ـ علوم تجربی با همه مزایا و فوایدش در محدوده حواس مادی و چارچوب‌های عقلانی محصور و حتی از اثبات واقع‌نمایی گزاره‌های خودش عاجز است. تنها برهان و روش عقلی است که می‌تواند مبنایی قابل قبول را برای تکیه بر تجربه فراهم ‌سازد.

۲ـ یکی از چارچوب‌هایی که عقل برای تجربه در نظر می‌گیرد، احاطه بر موضوع و امکان دخل و تصرف در آن است. چیزی که در شرایط گوناگون قابل سنجش نباشد تجربه‌پذیر نیست.

۳ـ کل جهان هستی موضوعی نیست که به چنگ تجربه درآید یا بتوان آن را در شرایط گوناگون سنجید؛ لذا علوم تجربی هرگز صلاحیت و توان اظهار نظر درباره کلیت هستی را ندارد.

۴ـ اندیشه انسان این توان را دارد که اصل مبدأ و هدفمندی هستی را بشناسد و آن را با برهان یقینی اثبات کند. عقل سلیم جهان را بدون علتی کامل و بی‌نیاز قابل توجیه نمی‌داند و بی‌هدف بودن را نوعی نقص و نیاز به‌شمار می‌آورد.

۵ـ وقتی به گزاره‌ای مستدل یقین داریم، تا زمانی که با روش عقلی به نادرست بودن برداشت قبلی خود پی نبرده باشیم، مشاهده یا احساس مواردی از نقض آن حقیقت، نه‌تنها نادرستی یافته عقلانی را ثابت نمی‌کند، بلکه نشان‌ٔهنده وقوع خطا در حس است.

۶ـ در موضوع هدفمندی جهان حتی مشاهده و احساس مواردی که به ظاهر منافی حکمت در آفرینش باشد نیز ممکن نیست؛ زیرا آنچه در دسترس شناخت و مشاهده ماست، سهم ناچیزی از نظام آفرینش دارد.

۷ـ سخن کسانی که یافته‌های علمی را دلیلی بر بی‌هدف بودن جهان می‌دانند در مثل مانند سخن جنینی است که از فرایند رشد و کاربرد اعضای بدنش در طول دوران حیات جنینی آگاه می‌شود و به این نتیجه می‌رسد که آفرینش چشم و گوش و بینی برای او کاملاً اشتباه و بی‌خاصیت بوده است.

 

پاسخ شما(1)

نکاتی راهگشا درباره فرگشت

08/06/1393

 
 
   

 

فرگشت یا تکامل زیستی یکی از دیدگاه‌هایی است که از هزاران سال پیش در زمینه منشأ پیدایش انسان و دیگر موجودات مطرح بوده و در دوره‌های اخیر با تلاش زیست‌شناسانی چون چارلز داروین، شواهد علمی قوی‌تری پیدا کرده و به‌عنوان نظریه‌ای غالب در محافل علمی پذیرفته شده است.

اساس این نظریه بر پایه دو اصل «انتخاب طبیعی» و «جهش تصادفی» قرار گرفته که مفهوم آنها این است که جهان پیچیده و شگفت‌انگیزی که در آن قرار داریم، از موجود یا موجوداتی ساده و ابتدایی آغاز شده و در فرایندی بسیار طولانی به‌صورت تصادفی به نقطه کنونی رسیده است.

این مطلب، حربه‌ای به‌ظاهر کارآمد را در اختیار خداناباوران و مخالفان مذهب قرار داده تا تبلیغات ضد دینی گسترده‌ای را در رسانه‌های گوناگون و شبکه‌های اجتماعی سازمان دهند و ذهن‌هایی را درگیر و منحرف سازند. این تبلیغات معمولاً در دو محور پیگیری می‌شود: نخست، توجیه تصادفی بودن نظم موجود در جهان که نیاز به خالقی تدبیرکننده را منتفی می‌سازد و دوم، نادرست بودن آموزه‌های ادیان در زمینه خلقت یک‌باره و ابتدایی بشر از دو انسان خاص به نام آدم و حوا.

در این باره باید به چند نکته توجه داشت:

۱ـ هیچ‌یک از نظریه‌های پذیرفته شده در علوم تجربی را نمی‌توان نهایی و یقینی دانست و با وجود بهره‌گیری عملی از این یافته‌های مفید و کارآمد، همواره باید به‌موازات پیشرفت دانش بشر، تکامل و تغییر آنها را محتمل دانست.

۲ـ تا زمانی که شاهدی بر ابطال یک نظریه‌ علمی نداشته باشیم، نمی‌توانیم به‌استناد برداشتمان از ظاهر متون دینی، آن نظریه را نادرست اعلام کنیم. چرا که این برداشت‌ها نیز ممکن است تکامل و تغییر پیدا کند.

۳ـ بر اساس نظریه فرگشت، حرکت و تغییری مستمر در موجودات جهان جریان دارد. از آنجا که هیچ حرکتی بدون محرک و عاملی بیرونی رخ نمی‌دهد، باید به این فکر کنیم که چه عاملی این فرایند زیبا و شگفت‌انگیز را رقم زده است؟

۴ـ تصادفی دانستن پدیده‌ها کاملاً نسبی است و کسی که عامل پدیده‌ای را نمی‌شناسد، آن را اتفاقی تصور می‌کند. چه‌بسا با افزایش دانش بشر، راز جهش‌ و فرایندی که اکنون تصادفی به‌نظر می‌رسد آشکار گردد.

۵ـ قرآن و دیگر کتب آسمانی در پی آموزش زیست‌شناسی و مسائل علمی نبوده‌اند. هدف اصلی ادیان الهی، توسعه و تقویت اخلاق و ارتقای جهت‌گیری و معنای زندگی است. لذا نباید انتظار داشت این‌گونه جزئیات، به‌ویژه در دوره‌ای که سطح دانش و درک بشر بسیار پایین بوده، در قرآن توضیح داده شود. البته حقایق علمی فراوانی در قرآن وجود دارد که بسته به آگاهی‌های بیرونی می‌توان به گوشه‌ای از این دریای بی‌پایان دست یافت.

 

نکات شما(0)

تعبد یا تعقل؟ تأملی در اولویت‌های آموزش و فرهنگ‌سازی

25/05/1393

 
 
   

 

بسیاری از ما مذهبی‌ها ترویج مناسک و تعبد دینی را مهم‌تر از عقل‌گرایی و روحیه نقد و بررسی علمی می‌دانیم. لذا اگر کسی از تقدم عقل و اخلاق بر دین سخن بگوید، نگران و آزرده می‌شویم. اما آیا قرآن و پیشوایان حقیقی دین، این نوع نگاه و چنین احساسی را تأیید می‌کنند؟

برای درک این موضوع کافی است به نخستین و مهم‌ترین حکم شرعی که در ابتدای رساله‌های عملیه همه مراجع تقلید آمده توجه کنیم و لوازم گسترده آن را در نظر بگیریم. بر اساس این حکم عقلانی و اجماعی، همه انسان‌ها موظفند باورهای خود را با تحقیق و بررسی منطقی انتخاب کنند. معنای چنین حکمی این است که در اعتقادات نمی‌توان تقلید کرد و هر کس باید همان چیزی را که به نظر خودش درست می‌رسد مبنا قرار دهد.

یکی از لوازم این مسئله، اولویت تعقل نسبت به تعبد است. چرا که بر این مبنا، تعبدی که بر پایه فکر و انتخاب نباشد، ‌ارزشی ندارد و نتیجه‌ای که از عقلانیت حاصل شود، حتی اگر خطایی ناخواسته در آن راه یافته باشد، ارزشمند و پذیرفتنی است.

اگر این اولویت را بفهمیم و مبنای رفتارها و روش‌های خود قرار دهیم، تحول بزرگی در شیوه دینداری ما پدید خواهد آمد و برنامه‌های فرهنگی و آموزشی نهادهای مذهبی را با نگاهی متفاوت طراحی خواهیم کرد.

به نظر شما اگر در دهه‌های گذشته همین نکته در کانون فعالیت‌های فرهنگی قرار می‌گرفت و روحیه انتقادی و خردگرایی بیش از ظواهر و مناسک دینی به نسل جدید آموزش داده می‌شد، شرایط مذهبی جامعه چه تفاوتی با آنچه امروز مشاهده می‌کنیم داشت؟ آیا فروغ دین کمتر از شرایط فعلی بود یا بیشتر می‌شد؟

 

پاسخ شما(1)

سایر صفحات وبلاگ : 1  2  3  4  5  6  7  8  9  10  ...  »

 

 
صفحه اصلی
جلسات هفتگی توحید
ساختار کتاب توحید
بايگانی مطالب
ارتباط

فیس‌بوک
گوگل پلاس
پروفایل در کلوب
وبلاگ تـعـلـیـــــم

لوگوی وبلاگ:

طراح: پیرمغان
نرم‌افزار: مسیرکمپ2

 

 
 

پشتیبانی

375