فیزیکالیسم و خدای رخنه‌پوش
آیا عذاب‌ شدید جهنم بی‌رحمانه نیست؟
لبیک یا حسین
آیا علوم تجربی هدفمندی جهان را رد می‌کند؟
نکاتی راهگشا درباره فرگشت
تعبد یا تعقل؟ تأملی در اولویت‌های آموزش و فرهنگ‌سازی
سخنرانی اینترنتی با موضوع اخلاق دینی یا دین اخلاقی
دایره مدارا و گذشت امیر مؤمنان (علیه‌السلام)
آیا علی (علیه‌السلام) فرموده‌ به ایرانی‌ها سلام نکنید؟
مهدویت از نگاه اهل سنت
خدایی که کمک نمی‌کنه چرا باید باشه؟
نگاهی نو به فضیلت‌های اخلاقی در کتاب کافی
آیا علم، اسلامی و غیر اسلامی دارد؟
جشنواره الکترونیکی پیشوای مرتضی
دو نگاه متفاوت به دین و اخلاق
نگاهی نو به معیار رفتار اخلاقی
من نماز نمی‌خونم
گفتگویی درباره ویژگی‌های خدا و فلسفه عبادت او
گفتگویی درباره برهان علیت
اسلام موروثی از گاوپرستی موروثی بهتر است؟
الگوی پایبندی به احکام خدا
تأملی در احادیث طینت
انسان عقلگرا بنده خدا نیست؟
برنامه‌های دهه اول محرم
یعنی می‌گید شیعه بشم؟
چرا بعضی از عاقلان وجود خدا را نمی‌پذیرند؟
گفتگویی اعتقادی در دفاع از تشیع
چی فکر می‌کردیم چی شد
گفتگویی درباره سود و زیان روزه‌داری
پی دی اف متن گفتگوهای خردگاه


 

 

 

فیزیکالیسم و خدای رخنه‌پوش

29/08/1393

 
 
   

 

بخشی از گفتگوی اینترنتی با یکی از دانش‌آموختگان رشته فیزیک:

********** : ‫نگاه کنید اگر یک نفر دیدش این باشه که عوامل ماورایی و متافیزیکی می‌تونه بر طبیعت اثر بذاره‬‎ ‫اصلاً نمی‌تونه مطالعه طبیعت رو شروع کنه‬‎. ‫توی تاریخ علم هم وقتی بررسی می‌کنیم، اقوامی با چنین اعتقاداتی هیچ‌کدوم نتونستن چیز مدونی به نام علم تنظیم کنن‬‎. ‫اصل و پایه فیزیک و علم تجربی به‌معنایی که امروز می‌شناسیم اینه که یا متافیزیکی نیست یا اگر هست اصلاً بر این ماده اثر نداره‬‎. ‫این رو قبول دارید؟‬‎

Hosseini : ‫فیزیک فقط می‌تونه عوامل مادی رو بررسی کنه و در موردش نظر بده‬‎. ‫در این عوامل هم هیچ عامل ماورائی وجود نداره‬‎.

********** : ‫عوامل معنوی مثل چی؟‬‎

Hosseini : هر چیزی‬‎ مثل وجود خدا، فرشتگان، روح و امثال اینها. فیزیک در مورد عوامل غیر مادی کلاً ساکته و نظری نداره‬‎.

********** : ‫فیزیک دقیقاً می‌گه اگر شما یک دنیای دیگه بسازید که از نظر ماده و انرژی و خلاصه از جنبه فیزیکی مثل این دنیا باشه حقیقتاً دو تا مثل همند‬‎. ‫فیزیک ساکت نیست‬‎. اصلاً برای مسائل ماورائی جایگاهی قائل نیست‬‎. ‫اینم فقط به پوزیتویست‌ها و نگرش‌های اونا برنمی‌گرده.

Hosseini : ‫بله جایگاهی قائل نیست چون به خودش حق نمی‌ده در موردش اظهار نظر کنه.

********** : ‫از زمان گالیله و ... این پیش‌فرض رو داشتن به طور ضمنی‬‎.

‫ Hosseini : خوب چه اشکالی داره این پیش‌فرض‬؟‎ ‫در چارچوب قوانین فیزیک می‌تونه درست باشه.

********** : ‫خوب پس تا اینجا نظر فیزیک راجع به این مسائل متافیزیکی یا اینه که وجود ندارن یا اگر دارن هیچ اثری روی دنیای مادی ندارن‬. ‫برای همین می‌گم وقتی جهان‌بینی فیزیکی کاملاً در ذهن من جا گرفته ‫با این مسائل ماورایی به مشکل می‌خورم‬‎. ‫نمی‌تونم سنجاقش کنم به اینا. ‫هیچ جهان‌بینی جامع و روشن و دقیقی هم نبود که بخوام جایگزین فیزیک کنم و اینا توش معنا پیدا کنه‬‎.

‫ Hosseini : ‫از اول هم قرار نبوده با فیزیک وجود خدا رو ثابت کنیم.‬‎

********** : ‫ولی اگر من فیزیک رو قبول کنم با خدا به مشکل می‌خورم‬‎.

‫ Hosseini : این دو تا موضوع ربطی به هم ندارن‬‎. ‫چرا می‌خواید ربطشون بدید؟‬‎

********** : نمیشه گفت ربطی ندارن. ‫به این سادگی نیست‬‎. هر دو دارن راجع به یک چیز حرف می‌زنن‬‎. ‫من اصول موضوعه اون رو بپذیرم این رو باید رد کنم. ‫این رو بپذیرم اون رو باید رد کنم‬‎. ‫اگر هم کسی دو تاش رو با هم داره‬‎ ‫یک جایی داره بی‌خیال بعضی تضادهاشون میشه یا هم‌زمان فیزیکدان و دیندار نیست‬‎.

‫ Hosseini : نه این‌طور نیست. راجع به دو تا موضوع حرف می‌زنن. یکی می‌گه در جهان مادی قوانین مادی حاکمه و دیگری می‌گه این جهان مادی و هر پدیده دیگه به علتی نیاز داره‬‎.

********** : یکی می‌گه جهان همش مادیه‬‎ و ‫غیر مادیش بی‌اثره‬‎، ‫اون یکی می‌گه هم مادی داره و هم فراتر از مادی و اینا به شدت روی هم اثر دارن‬‎ ‫و اصلاً توصیفش از جهان مادی یک جیز دیگه است.‬‎

‫ Hosseini : در علوم تجربی هیچ ادعایی درباره غیر ماده وجود نداره‬‎. ‫نهایتش می‌گه من هیچ چیزی در مورد غیر ماده نمی‌دونم‬‎ ‫و ابزار بررسی‌ش رو ندارم‬‎. ‫پس هر نوع تأثیرش رو نادیده می‌گیرم‬‎.

********** : ‫نه‬‎، ‫یعنی چی تأثیرش رو نادیده می‌گیرم؟‬‎ ‫فیزیک مدل می‌ده‬‎. ‫می‌گه جهان این‌جوری رفتار می‌کنه‬‎ ‫و همه چیز مادیه‬‎. از احساسات و عواطف و تصمیم‌ها و باورها تا چیزای خیلی پیش پا افتاده‌تر‬‎. ‫وقتی یک کسی میاد مدل می‌ده می‌گه جهان این‌جوریه‬‎،‌ ‫یعنی ادعا کرده پس هزار جور دیگه نیست‬‎. ‫یعنی اثر خیلی چیزها رو منکر شده‬‎.

Hosseini : می‌دونید مشکل اصلی از کجا ناشی میشه؟ مشکل اینه که اکثراً خدا و امور ماورائی رو علتی در کنار سایر اسباب و علل مادی در نظر می‌گیرن. یعنی هر جا عاملی عادی و مادی برای پدیده‌ای پیدا نمی‌کنن اون رو به خدا نسبت می‌دن و می‌گن اینجا کار خدا بوده. اون وقت زمانی که عامل طبیعی اون موضوع کشف میشه مجبور میشن عقب‌نشینی کنن و بگن پس در این مورد کار اسباب طبیعی بوده اما هنوز خیلی مسائل دیگه وجود داره که جز با عوامل ماورائی و الهی نمیشه توجیهش کرد.

********** : درسته.

Hosseini : حالا وقتی فیزیکالیسم میاد می‌گه تمامی پدیده‌ها حتی مسائل احساسی و عاطفی هم توجیه مادی دارن، هیچ‌ جایی برای امور ماورائی باقی نمی‌ذاره و دیگه ضرورت و توجیهی برای وجود خدا باقی نمی‌مونه.

********** : حرف من هم دقیقاً همین بود. اصلاً اگه بخوایم خدا و مسائل غیبی رو براش تأثیر قائل باشیم دیگه جایی برای فیزیک و علوم تجربی باقی نمی‌مونه.

Hosseini : بله اگه جایگاه خدا رو اون طوری که گفتم تعریف کنیم حرف شما درسته. ولی این تعریف از خدا رو که اصطلاحاً بهش می‌گن خدای رخنه‌پوش اصلاً قبول نداریم. یعنی جایگاه خدا این نیست که هر جا قوانین فیزیکی یا تجربی نتونستن پدیده‌ای رو توضیح بدن بگیم کار خداست. خدایی که عقل ما وجودش رو ثابت می‌کنه در هیچ موردی قرار نیست جایگزین اسباب مادی باشه؛ بلکه او در طول تمامی اسباب و فرایندهای فیزیکی و علمیه. یعنی او همه عالم مادی رو با تمام قوانین و فرایندهای پیچیده‌ای که علم تنها گوشه‌ای از اون رو کشف کرده آفریده و لحظه به لحظه در تمامی ذرات، قوانین و محاسبات علمی حضور داره. چنین خدایی نه‌تنها با پیشرفت علم و کشف توجیهات مادی پدیده‌ها عقب‌نشینی نمی‌کنه، بلکه هر قدر رموز اسباب و علل طبیعی روشن‌تر بشه، قدرت و تدبیرش برای ما آشکارتر میشه.

********** : خوب وقتی همه پدیده‌هایی که ما با اونها سر و کار داریم توجیه مادی دارن، دیگه چه نیازی به خدا باقی می‌مونه و چطوری میشه وجودش رو ثابت کرد؟

Hosseini : ما وجود خدا رو از راه علوم تجربی و به‌دلیل رخنه‌هایی که در توجیه پدیده‌های مادی مشاهده می‌کنیم ثابت نکردیم. عقل ما فراتر از مسائل تجربی دارای احکام قطعی متعددیه که قانون علیت یکی از این یافته‌های حتمی است. ما وقتی به کل جهان مادی فکر می‌کنیم می‌بینیم این پدیده نیازمند، حتماً به پدید‌آورنده‌ای محتاجه که بهش هستی بخشیده باشه. من قبلاً بعضی از دلایل عقلی این موضوع رو در سایت مطرح کردم. از جمله در گفتگوهای خردگاه می‌تونید این دلایل رو مطالعه و بررسی کنید.

********** : باشه ممنونم بابت وقتی که گذاشتید. من اون بحث‌ها رو مطالعه می‌کنم و دوباره مزاحمتون میشم.

Hosseini : خواهش می‌کنم. من در خدمتم. امیدوارم موفق باشید.

 

نقد و نظر(0)

آیا عذاب‌ شدید جهنم بی‌رحمانه نیست؟

16/08/1393

 
 
   

 

یکی از موضوعاتی که این روزها برخی از اذهان را به خود مشغول و بهانه‌ای برای تبلیغات ضد دینی فراهم کرده، تحلیل عذاب‌های سخت و وحشتناک خداوند در قیامت است. ابهام‌های این موضوع موجب شده تا از یک سو گروهی خداوند را موجودی بی‌رحم، ترسناک و دارای ویژگی‌هایی زشت و غیراخلاقی معرفی کنند و از سویی دیگر عده‌ای منکر صفاتی چون شدید العقاب بودن خدا شوند.

اگر چه تحلیل کامل و عمیق این موضوع نیازمند مقدمات و مباحثی مفصل است، ولی در اینجا اجمالاً به چند نکته راهگشا در این زمینه اشاره می‌‌کنم:

۱ـ دلایل محکم عقلی، وجود خالقی کامل و بدون نقص را ثابت می‌کند. این حقیقت بی‌انتها همه خوبی‌ها از جمله مهربانی و بخشندگی را بدون هیچ حد و مرزی داراست و هیچ‌گونه بدی و زشتی در او راه ندارد.

۲ـ اوج رحمت خداوند، آفرینش موجودی است که در عین گرایش به جاذبه‌های شهوانی و داشتن اختیار در پیمودن راه خطا، مسیر درست را انتخاب کند و با این تلاش و مقاومت به کمال بی‌انتها و مقامی برتر از فرشتگان دست یابد.

۳ـ وقتی امکان و زمینه بدی‌ها وجود داشته باشد، آثار و پیامدهای آن را هم باید پذیرفت. اینجاست که رحمت الهی راه‌هایی را برای جلوگیری از آن پیامدها و برطرف کردن این آثار پیش‌بینی می‌کند.

۴ـ جهنم و عذاب‌های دردناک آن، علاوه بر آنکه انسان را از سقوط در دره پستی‌ها باز می‌دارد، وسیله‌ای برای زدودن آلودگی‌ها و از بین بردن بیماری‌هایی است که با انتخاب‌ و رفتارهای نادرست، دامنگیر او می‌شود.

۵ـ شدید بودن عقاب الهی بدین جهت است که مخالفت با خداوند و دور شدن از رحمت او حقیقتی سهمگین و بسیار سنگین است. این حقیقت وقتی آشکار ‌شود، از هر آتش سوزاننده و وحشتناکی که برای ما قابل تصور باشد شدیدتر است.

۶ـ کسی که نسبت به خطری بزرگ هشدار می‌دهد و آسیب‌های شدید حادثه‌ای دلخراش را که در کمین ماست توصیف می‌کند، نه‌تنها بی‌رحم و خشن نیست، بلکه مهربانی و دلسوزی خود را به اثبات می‌رساند.

۷ـ بر اساس آموزه‌های دینی، همه انسان‌ها (جز آنها که خودشان نمی‌خواهند) برای ورود به بهشت و رسیدن به رحمت بی‌انتهای الهی آفریده شده‌اند و تنها به‌ اندازه پاک شدن از آلودگی‌ها و درمان بیماری‌هایشان در جهنم باقی می‌مانند.

 

پاسخ شما(2)

لبیک یا حسین

02/08/1393

 
 
   

 

به لطف خداوند متعال امسال نیز همچون سال‌های گذشته توفیق دارم در دهه نخست ماه محرم در مجالس سوگواری حضرت اباعبدالله الحسین علیه‌السلام خدمتگزاری و سخنرانی داشته باشم:

ـ از شب اول محرم به مدت پنج شب پس از نماز مغرب و عشا در مسجد آل یاسین واقع در خیابان خواجه عبدالله انصاری، خیابان نهم، میدان مدائن.

ـ از شب دوم محرم به مدت ده شب، ساعت ۱۹:۱۵ در حسینیه کوثر واقع در بزرگراه ارتش، شهرک قائم، خیابان کوثر یک.

 

یا حسین(1)

آیا علوم تجربی هدفمندی جهان را رد می‌کند؟

11/07/1393

 
 
   

 

برخی از منکران وجود خدا تصور می‌کنند یافته‌های جدید علمی ادعای ادیان را در زمینه هدفدار بودن هستی زیر سؤال می‌برد. آنها می‌گویند وقتی در بیش از ۹۹.۹۹۹۹ در صد از تاریخ کیهان اثری از انسان دیده نمی‌شود، چگونه می‌توان پذیرفت که هدف نهایی جهان، آفرینش بشر بوده است؟

یا وقتی بررسی‌های علمی نشان می‌دهد در عمر ۳.۵ میلیارد ساله حیات در زمین، ویرانی‌های محیطی مانند آتشفشان‌ها، تغییرات آب و هوا، سونامی‌ها، طوفان‌ها و سیارک‌ها ۹۹.۹ در صد از کل گونه‌های زیستی را منقرض ساخته، آیا می‌توان به برنامه‌ای هدفمند برای ایجاد حیات باور داشت؟

برای پاسخ به این‌گونه پرسش‌ها توجه به چند نکته ضروری است:

۱ـ علوم تجربی با همه مزایا و فوایدش در محدوده حواس مادی و چارچوب‌های عقلانی محصور و حتی از اثبات واقع‌نمایی گزاره‌های خودش عاجز است. تنها برهان و روش عقلی است که می‌تواند مبنایی قابل قبول را برای تکیه بر تجربه فراهم ‌سازد.

۲ـ یکی از چارچوب‌هایی که عقل برای تجربه در نظر می‌گیرد، احاطه بر موضوع و امکان دخل و تصرف در آن است. چیزی که در شرایط گوناگون قابل سنجش نباشد تجربه‌پذیر نیست.

۳ـ کل جهان هستی موضوعی نیست که به چنگ تجربه درآید یا بتوان آن را در شرایط گوناگون سنجید؛ لذا علوم تجربی هرگز صلاحیت و توان اظهار نظر درباره کلیت هستی را ندارد.

۴ـ اندیشه انسان این توان را دارد که اصل مبدأ و هدفمندی هستی را بشناسد و آن را با برهان یقینی اثبات کند. عقل سلیم جهان را بدون علتی کامل و بی‌نیاز قابل توجیه نمی‌داند و بی‌هدف بودن را نوعی نقص و نیاز به‌شمار می‌آورد.

۵ـ وقتی به گزاره‌ای مستدل یقین داریم، تا زمانی که با روش عقلی به نادرست بودن برداشت قبلی خود پی نبرده باشیم، مشاهده یا احساس مواردی از نقض آن حقیقت، نه‌تنها نادرستی یافته عقلانی را ثابت نمی‌کند، بلکه نشان‌ٔهنده وقوع خطا در حس است.

۶ـ در موضوع هدفمندی جهان حتی مشاهده و احساس مواردی که به ظاهر منافی حکمت در آفرینش باشد نیز ممکن نیست؛ زیرا آنچه در دسترس شناخت و مشاهده ماست، سهم ناچیزی از نظام آفرینش دارد.

۷ـ سخن کسانی که یافته‌های علمی را دلیلی بر بی‌هدف بودن جهان می‌دانند در مثل مانند سخن جنینی است که از فرایند رشد و کاربرد اعضای بدنش در طول دوران حیات جنینی آگاه می‌شود و به این نتیجه می‌رسد که آفرینش چشم و گوش و بینی برای او کاملاً اشتباه و بی‌خاصیت بوده است.

 

پاسخ شما(1)

سایر صفحات وبلاگ : 1  2  3  4  5  6  7  8  9  10  ...  »

 

 
صفحه اصلی
جلسات هفتگی توحید
ساختار کتاب توحید
بايگانی مطالب
ارتباط

فیس‌بوک
گوگل پلاس
پروفایل در کلوب
وبلاگ تـعـلـیـــــم

لوگوی وبلاگ:

طراح: پیرمغان
نرم‌افزار: مسیرکمپ2

Instagram

 

 
 

پشتیبانی

469