در يادداشتهای قبل تا حدودی با معنی عالم امر آشنا شديم. دانستيم که عالم امر يا ملکوت، جنبه ديگری از هستی است که در قيد زمان و مکان و شروط نیست و همان حقيقتی است که با کلمه «کن فيکون» بيان میشود. با توجه با آياتی که تا کنون مورد اشاره قرار داديم مشخص شد که ويژگی بارز امام، هدايتگری او به امر است. تفاوت امام با نبی در اين است که هدايت نبی بيان راه حق و دعوت مردم به کمال و هدايت امام رساندن افراد به مقصد و کمال نهایی است. امام صرفا نشانی و آدرس نمیدهد؛ او دست خلق را میگيرد و با نورانی کردن دلشان، آنها را به کمال و هدايت میرساند. به همين خاطر است که هر جا در قرآن هدايت انبيا مطرح شده، به دنبال آن مردم به دو دسته موافق و مخالف تقسيم میشوند ولی در آيات هدايت به امر، چنين تقسيمی وجود ندارد.
شرط رسیدن به اين مقام بلند، عبودیت و تسلیم در برابر خداوند متعال است. تنها کسی میتواند به خلافت کلیه و جانشینی کامل خداوند برسد که همۀ هستی خویش را در خواست و ارادۀ او فانی کرده باشد. بر همین اساس در آيه ۲۳ سورۀ سجده رسیدن به مقام امامت و هدایت به امر به صبر و يقين مشروط شده است. (و جعلنا منهم ائمة يهدون بأمرنا لما صبروا و کانوا بآياتنا يوقنون) صبر مطلق اين افراد در برابر همۀ فرامین و ابتلائات الهی و امیال و گناهان، تسليم و عبوديت کامل آنها در برابر خداوند متعال را نشان میدهد. چنين صبری، جز با يقين و معرفت کامل نسبت به یگانگی و عظمت خداوند و آشنایی با ملکوت هستی به دست نمیآید
در جریان حضرت ابراهیم نیز وقتی مقام امامت به او اعطا شد که از آزمایشات دشواری چون قربانی کردن فرزند عزیزش سربلند بیرون آمده بود. ملکوت آسمانها و زمین در اختیار چنین کسی قرار میگیرد. (و کذلک نری ابراهيم ملکوت السموات و الارض و ليکون من الموقنين) (انعام/ ۷۵) و اوست که میتواند با کن فیکون کردن دلها، هدایت و کمال را در اختیار انسانها قرار دهد.
دقت در آنچه گذشت ما را به تصویر روشنتری از واسطه بودن امام در فیوضات و نورانیتها و معنای عمیقتری از مقام امامت خواهد رساند. به هر ميزان که خود را به امام نزديک کنيم و با او پيوند معنوی برقرار سازيم، بهرۀ بيشتری از اين نورانيت و معنويت خواهيم برد. آیا این گونه نمیتوان تاثیر شگفتانگیز گریه و عزاداری برای سیدالشهداء را در کمال و سعادت انسان توجیه کرد؟